Maria Hubluk-Kaszuba Fonetyczne i wokalne problemy wykonawstwa

Język angielski w muzyce chóralnej zajmuje szczególnie ważne miejsce. Tak jak opera jest często utożsamiana z językiem włoskim czy niemieckim, tak tradycja chóralna na Wyspach Brytyjskich wykształciła bardzo silne konotacje między śpiewem chóralnym a brzmieniem brytyjskiej odmiany języka angielskiego. To właśnie ten najpopularniejszy język świata brzmi w słynnym Alleluja J. F Händla, którego pierwsze frazy rozpoznawalne są także przez osoby spoza świata chóralistyki. Wymowa języka angielskiego w dzisiejszych czasach wydaje się dość intuicyjna, słyszy się go bowiem na co dzień – w filmach, muzyce rozrywkowej, grach, a wiele sformułowań angielskich zostało zapożyczonych do języka polskiego, stając się z czasem jego integralną częścią. Warto jednak zauważyć, że język angielski, którym wielu Polaków posługuje się każdego dnia, to w zdecydowanej większości język amerykański, bez tego szczególnego, eleganckiego akcentu, który z łatwością jest dostrzegalny w tak zwanym British English. Odmiany amerykańska i brytyjska różnią się od siebie również wymową poszczególnych głosek, całych wyrazów, a nawet znaczeniem słów. To właśnie brytyjska odmiana języka angielskiego jest przedmiotem niniejszej publikacji. Zagadnienie to okazało się być tym bardziej interesujące, że w przypadku literatury chóralnej niezbędne jest przełożenie już i tak skomplikowanego języka mówionego na śpiew, a co za tym idzie na różnego rodzaju rytmikę, która nie zawsze jest zgodna z rytmiką czy prozodią słowa mówionego oraz na technikę wokalną, której język angielski, z racji bardzo głębokiego umiejscowienia niektórych głosek w aparacie artykulacyjnym, nie jest sprzymierzeńcem. Dodatkową inspiracją do zgłębienia tego zjawiska stały się treści literackie utworów brytyjskich mistrzów: Hymn to the Virgin Benjamina Brittena, They are at rest, Lux aeterna i My love dwelt in a northern light Edwarda Elgara, Choral hymns from the Rig Veda Gustava Holsta (grupa 3) oraz The Ceremony of carols Benjamina Brittena. W wielu z przytoczonych kompozycji występują archaicznie brzmiące frazy tekstu, co stało się przyczyną do zbadania czy wspomniane formy pochodzą z języka staroangielskiego i czy rzeczywiście podczas wykonania wspomnianych dzieł artyści i słuchacze mają okazję obcować z dawną odmianą ewoluującego wciąż języka.